ಮೂರು ಮರಗಳು

ಗಾದೆ ಮಾತು

ನುಡಿ ಮುತ್ತುಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ದುರುಪಯೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟಿರಿ!

• ಹರಿದ ಅಥವಾ ಸುಕ್ಕಾದ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸ ಬೇಡಿರಿ.
  
• ತೋರಣ, ಗುಚ್ಛ ಅಥವಾ ಪತಾಕೆಯಂತೆ, ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆಂದು ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಡಿರಿ. ಅದೇ ರೀತಿ ಇತರ ಬಣ್ಣದ ಬಟ್ಟೆಯ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದಂತೆ ಜೋಡಿಸಬೇಡಿರಿ.
  
•  ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಡೆ ಮಾಡಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಬೇಡಿರಿ.ಧ್ವಜವು ನೆಲಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿರಿ.
  
• ಧ್ವಜವು ಹರಿದು ಹೋಗದಂತೆ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಅಯೋಗ್ಯ ಬಳಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಉದಾ. ಟೀ-ಶರ್ಟ್‌ನ ಮೇಲೆ ಧ್ವಜದ ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು, ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಜದ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ನಮ್ಮಿಂದ ಧ್ವಜದ ಅಪಮಾನವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
  

ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಬಹಿರಂಗ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ನಂತರ ಆಗುವ ಅವಮಾನ
ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೬ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಂದು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಸಣ್ಣ-ಸಣ್ಣ ಕಾಗದಗಳ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಹೊಸ ಫ್ಯಾಶನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಅಯೋಗ್ಯ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಕಾರದ ಕಾಗದದ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಪೇಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕಾಗದದ ಚಿಕ್ಕ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ ತಮಗೆ ತೋಚಿದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಬಿಸಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದು ಖರೀದಿಸಿದ ಈ ಧ್ವಜಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಹರಿದು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ, ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತವೆ.ಅನೇಕ ಸಲ ಈ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಕಸದ ಜೊತೆಗೆ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೆಲ ಮಾಡುವಾಗ ನಾವು ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಅರ್ಥಾತ್ ದೇಶದ ಅವಮಾನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾಗರಿಕರು ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಗೌರವವನ್ನು ನಾವೇ ಕಾಪಾಡಬೇಕು, ದೇಶದ ಗೌರವವನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕು. ಧ್ವಜದ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅವಮಾನ ಆಗಬಾರದೆಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೊಟ್ಟ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷಾಂತರ ದೇಶಭಕ್ತರು ಸಹಿಸಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜಕ್ಕೆ ವಂದಿಸಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಬೇಕು.

ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಿರಿ ?

ಸದ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ
ನಾವು ಸದ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದೆಂದರೆ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಭಿಮಾನದ ಅಭಾವವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹೀಗೆಯೇ ಉಳಿದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿನಾಶವಾಗಲು ಸಮಯ ತಗಲಲಾರದು. ಆದುದರಿಂದ ನಾವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲೇಬೇಕು.

ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕರ ಒಮ್ಮತ ಹಾಗೂ ಸಂಘಟಿತತೆಯಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಖಂಡತ್ವವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ನಾಳೆಯ ಭಾರತದ ಭಾವೀ ನಾಗರಿಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದುದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಖರ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನ್ಯಥಾ ದೊಡ್ಡವರಾದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದರೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ವೃತ್ತಿಯು ಅವರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಸ್ರೇಲಿನ ಎಷ್ಟೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ನಂತರವೂ ಸಹ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದ ನಾಗರಿಕರು ಒಂದೆಡೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಖರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡುವುದು (ಮಾನಸಿಕ/ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ತರ)
೧. ಇತಿಹಾಸ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲು ಕಲಿಸುವುದು ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವುದು
ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಇತಿಹಾಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅಂಕಾಧಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಅಂಕಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ಗಮನವು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಇರುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಂತೆ "ಇತಿಹಾಸ" ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ, ಉದಾ. ಭಗತಸಿಂಗ ಈ ವಿಷಯವು ಹತ್ತು ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ. ಮಕ್ಕಳ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನಾವೇ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಂಕಗಳಿಗಾಗಿ ಕಲಿಯದೇ ಅದು ಅವರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕು, ಎನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕಲಿಸಬೇಕು ಹಾಗೂ ಇದೇ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಭಾವೀ ಪೀಳಿಗೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮಿಯಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರದ, ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಿನಾಶವು ಖಚಿತವಾಗಿದೆ. "ರಾಷ್ಟ್ರ ಉಳಿದರೆ ಸಮಾಜ ಉಳಿದೀತು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಉಳಿದರೆ ನಾನು ಉಳಿಯುವೆನು", ಎನ್ನುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೇ ಪಾಲಕರು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಬೇಕು.

೨. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರಿ!
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವಾಗ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆಯೆನ್ನುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳ ವರದಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಉದಾ. "ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕರು ಪ್ರಾಣದ ಆಹುತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದಿನದಂದು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದು ಕಂಡಾಗ ನಿನಗೆ ಏನೆನ್ನಿಸುವುದು ?" ಎನ್ನುವಂತಹ ಕೃತಿಯ ಸ್ತರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇಳಬೇಕು. ಇದರ ಮೂಲಕ "ಧ್ವಜದ ಅಪಮಾನವನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು", ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು. ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಂತಹ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತೋರಿಸಬೇಕು.

೩. ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬಲಿದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೃತಜ್ಞತಾಭಾವವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರಿ!
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಬಲಿಕೊಟ್ಟ, ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಭೋಗಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರು ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದಿಗೂ ದೇಶದ ಸೀಮೆಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಣಕ್ಕೊಡ್ಡಿದ ಸೈನಿಕರ ಬಗ್ಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆದರದ ಹಾಗೂ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದು ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

೪. ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ತಯಾರಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಧಿಷ್ಠಾನದಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ!
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸುಖಕ್ಕಿಂತ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವುದೇ ಅಧಿಕ ಯೋಗ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ, ಎನ್ನುವ ಸಂಕಲ್ಪನೆಯು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗುವುದು ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. "ತ್ಯಾಗ" ಈ ವಿಷಯವು ಕೈಗೂಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮವು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಹಂಭಾವವು ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಧರ್ಮದ ಅಧಿಷ್ಠಾನವಿದ್ದರೆ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದ ಭಾವನೆಯು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಜವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರೇಮವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಧರ್ಮದ ಅಧಿಷ್ಠಾನವಿರುವುದು ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಲಿಸಬೇಕು ?

ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆ ಈ ಎರಡೂ ಶಬ್ದಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಶಬ್ದದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಯನ್ನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ತರುವುದೇ ಶಿಸ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಯಾತಕ್ಕಾಗಿ, ಯಾವ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಯಾವ ತಪ್ಪು ವರ್ತನೆಗಾಗಿ ಇದೆ, ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿಯೇ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸೂಚನೆಗಳು
೧. ಒಳ್ಳೆಯ ವರ್ತನೆಯ ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುವರ್ತನೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಕಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಅಥವಾ ಬಹುಮಾನ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಅದರ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅವರ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹನೆಯು ಸಿಗುವುದು. ಅವರ ತಪ್ಪುನಡವಳಿಕೆಗೆ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯವೆನಿಸಿದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು.
೨. ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮಾಡದೇ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. "ನೀರನ್ನು ತಾ", ಎಂದು ಹೇಳದೇ "ರಾಜಾ ನನಗೊಂದು ಗ್ಲಾಸು ನೀರನ್ನು ತಂದುಕೊಡಬಹುದಾ ?", ಎಂದು ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
೩. ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಸದಸ್ಯರ ಒಮ್ಮತ-ಮಗುವಿಗೆ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಹಚ್ಚುವ ಮೊದಲು ಮಗುವಿನಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿದೆಯೆನ್ನುವುದರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಎರಡು ಮತಗಳಾಗಲು ಬಿಡಬಾರದು. ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಹಾಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಇತರ ಸದಸ್ಯರ ಒಮ್ಮತವು ಮಗುವಿಗೆ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಿಟಕಿಯ ಗಾಜನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಿಟಕಿಯ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುವ ಬಗ್ಗೆ ತಂದೆಯ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಕೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಾಯಿಯು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದು, ಹೀಗೆ ಆಗಬಾರದು. ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ಕೊಡಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮತಭೇದವನ್ನು ಪಾಲಕರು ಮೊದಲೇ ದೂರಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳೆದುರು ಬಿಡಿಸಬಾರದು.
೪. ತಪ್ಪು ಘಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. "ಇರು, ಸಂಜೆಗೆ ತಂದೆಯು ಬರಲಿ, ನಂತರ ನೋಡುತ್ತೇನೆ" ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ತಂದೆಯು ಬರುವವರೆಗೆ ಮಗುವು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಮಗುವು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪಿಗೆ ತುಲನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವಂತಿರಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಗುರುವರ್ಯರು ಅತಿಶಯ ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಗೃಹಸ್ಥರು. ಅವರ ಬಳಿ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಭಯದಿಂದ ಹೋಗದೇ ಆದರದಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಒಂದು ದಿನ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹೋದಾಗ ಒಬ್ಬ ೧೦ ನೇ ತರಗತಿಯ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಛಡಿಯಿಂದ (ಕೋಲಿನಿಂದ) ಬಹಳ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಳೆ ಗುರೂಜಿಯವರ ರೌದ್ರಾವತಾರವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದೆ. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಿನ್ನೆ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ತಾಯಿಯ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಯಿಂದ ೫೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು. ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅವನ ತಾಯಿಯು ಸಿಕ್ಕಳು. ಈ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಜನ್ಮವಿಡೀ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು ಅಂತಹ ಶಿಕ್ಷೆಯೇ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅವನು ಪಕ್ಕಾ ಮೋಸಗಾರನಾಗುತ್ತಿದ್ದ.

ಯೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅಯೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷೆ
ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಮಗುವಿಗೆ ದಿನವಿಡೀ ಉಪವಾಸ, ಈ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ಯೋಗ್ಯವಾದುವಲ್ಲ. ಕಾರಣ ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಅದೇ ತಾಯಿಯು ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಮಗುವಿಗೆ ಮನವೊಲಿಸುವಳು. ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಮಗುವಿಗೆ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಗೊಡದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಅವನಿಗೆ ದೂರಚಿತ್ರವಾಹಿನಿಯನ್ನು ನೋಡಕೊಡದಿರುವುದು ಇವು ಯೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಎಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಿರಿ !
"ಸಾಧನೆಯ ಮೂಲ ತಳಹದಿಯೆಂದರೆ ಶಿಸ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೃತಿಗೂ ಒಂದು ವೇಳೆ ಶಿಸ್ತು, ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಆ ಕೃತಿಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವವರೆಗೂ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಯು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಎಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಂಬಿಸಬೇಕು."

ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಸುಸಂಸ್ಕಾರವಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಧನೆಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು
ಮಕ್ಕಳು ಸದ್ಗುಣಿಗಳಾಗಲು ಎರಡು ವಿಷಯಗಳು ಆವಶ್ಯಕವಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೆಯದೆಂದರೆ ಪಾಲಕರು ಸ್ವತಃ ಸದ್ಗುಣಿಗಳಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಲಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಲಿಸಬೇಕು. ಸಾಧನೆಯ ಅಥವಾ ಉಪಾಸನೆಯ ಬೆಂಬಲವಿದ್ದರೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸದ್ಗುಣಗಳು ತಕ್ಷಣ ಮೈಗೂಡುತ್ತವೆ. ಹಠಮಾರಿ ಅಥವಾ ಕೇಳದಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯು ಭಗವಂತನ ನಾಮದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದರ ಅನುಭವವನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ."

ಭಕ್ತಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಸ್ವಂತದ ಹೃದಯಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತುವುದರಿಂದ ಆ ಬೀಜವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು
ಈ ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಮಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ, ಭಕ್ತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಪಾಲಕರು ಭಕ್ತಿಯ ಬೀಜವನ್ನು ಸ್ವಂತದ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಬೇಕು. ಅಂದಾಗಲೇ ಆ ಬೀಜವು ಅವರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವುದು. "ವಾಲ್ಯಾ ಇದ್ದವನು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಾದನು", ಎಂಬ ಕತೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಸ್ವತಃ ಮಾತ್ರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. "ಭಗವಂತನ ನಾಮದಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುವ ಕ್ಷಮತೆಯಿರುವ ಅರಿವು ಎಲ್ಲ ಪಾಲಕರಿಗೆ ಆಗಲಿ ಮತು ಎಲ್ಲ ಪಾಲಕರ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ಸುಸಂಸ್ಕಾರಿತ ಸದ್ಗುಣಿ ಪೀಳಿಗೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ದೊರಕಿ ಈಶ್ವರೀ ರಾಜ್ಯವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬರಲಿ", ಎಂದು ಈಶ್ವರನ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ.

೨ ರಿಂದ ೫ ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ರೂಢಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು ?

ಬಾಲಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದಕ್ಕನುಸಾರ ಮುಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರೂಢಿಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಮಕ್ಕಳ ರಚನೆಯು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಂತದ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಬಹುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ಈ ಗುಂಪಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು

• ಊಟದ ಮೊದಲು ಕೈ-ಕಾಲು ಮತ್ತು ಮುಖವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಊಟವನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
• ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊಟದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಏನನ್ನಾದರೂ ತಿಂದ ನಂತರ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಮುಕ್ಕಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ತಿಕ್ಕುವುದು.
• ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಸ್ವತಃ ಗುದದ್ವಾರದ ಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಕೈ-ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೇರೆ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳಕಿರುವ ದೀಪದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
• ಸೀನಬೇಕಾದರೆ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮಬೇಕಾದರೆ ಮೂಗು-ಬಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಕರವಸ್ತ್ರವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು.
• "ಧನ್ಯವಾದ" "ನಮಸ್ಕಾರ"ದಂತಹ ಶಬ್ದಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ಜನರ ಸ್ವಾಗತವನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
• ಆಟವಾಡಿದ ನಂತರ ಸ್ವಂತದ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಡುವುದು.
• ಶೂರವೀರರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು.
• ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ನಿತ್ಯಪಾಠಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
• ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಹಾಗೂ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ನಂತರ ದೇವರ ನಾಮಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
• ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಎಲ್ಲ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಬಗ್ಗಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವುದು.